آموزش برنامه نویسی

تایپ اسکریپت چیست ؟ مزایا و معایب آن چیست ؟

در این وبلاگ آموزشی از شرکت برنامه نویسی وارنا قصد داریم تا شما عزیزان را با زبان محبوب و پرکارآمد تایپ اسکریپ آشنا کنیم و همچنین شما را با مزایا و معایبی که دارد آشنا کنیم تا بهتر این زبان را بشناسید .

20 دقیقه مطالعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۳ 212 بازدید مرتضی رستمیان
تصویر مقاله تایپ اسکریپت چیست ؟ مزایا و معایب آن چیست ؟
راهنمای TypeScript برای توسعه‌دهندگان وب

TypeScript چیست و چرا برنامه‌نویس‌ها سراغ آن می‌روند؟

اگر مدتی با JavaScript کار کرده باشید، احتمالاً تجربه کرده‌اید که یک اشتباه کوچک در نوع داده گاهی تا زمان اجرای برنامه خودش را نشان نمی‌دهد. در یک پروژه کوچک پیدا کردن چنین خطایی معمولاً سخت نیست، اما وقتی تعداد فایل‌ها، Componentها و اعضای تیم بیشتر می‌شود، همین اشتباه‌های ساده می‌توانند وقت زیادی بگیرند.

TypeScript برای حل بخشی از همین مشکل به وجود آمده است. این زبان روی JavaScript ساخته شده و با اضافه کردن یک سیستم Type، کمک می‌کند قبل از اینکه برنامه اجرا شود، بعضی ناسازگاری‌ها و اشتباه‌ها زودتر دیده شوند.

در ادامه می‌بینیم TypeScript دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد، چه زمانی استفاده از آن منطقی است و چه وقت ممکن است JavaScript به‌تنهایی برای پروژه کافی باشد.

برنامه نویسی و کدنویسی روی لپ تاپ
Wikimedia Commons — CC0
پایه TypeScript JavaScript
قابلیت اصلی Type Safety
کاربرد مناسب پروژه‌های بزرگ‌تر
پیش‌نیاز پیشنهادی JavaScript

TypeScript دقیقاً چیست؟

TypeScript یک زبان برنامه‌نویسی است که روی JavaScript ساخته شده است. تقریباً هر کد JavaScript معتبر را می‌توانید داخل یک پروژه TypeScript هم داشته باشید، اما TypeScript امکانات بیشتری برای مشخص کردن شکل و نوع داده‌ها در اختیار شما قرار می‌دهد.

فرض کنید تابعی نوشته‌اید که قیمت محصول را به‌صورت عدد دریافت می‌کند، اما در قسمت دیگری از پروژه به‌اشتباه یک متن برای آن ارسال شده است. TypeScript می‌تواند چنین ناسازگاری‌ای را قبل از اجرای نهایی برنامه به شما نشان دهد.

در نهایت کدی که نوشته‌اید به JavaScript تبدیل می‌شود. مرورگر همان JavaScript خروجی را اجرا می‌کند؛ بنابراین TypeScript را می‌توان لایه‌ای اضافه روی JavaScript برای توسعه ساختاریافته‌تر دانست.

JavaScript vs TypeScript

تفاوت JavaScript و TypeScript را ساده‌تر ببینیم

JavaScript زبان اصلی اجرای منطق در بسیاری از برنامه‌های وب است. TypeScript قرار نیست آن را کنار بزند؛ بلکه خودش به JavaScript وابسته است و اطلاعات بیشتری درباره داده‌های پروژه اضافه می‌کند.

مثلاً می‌توانید مشخص کنید یک متغیر Number است، یک تابع چه نوع ورودی‌ای دریافت می‌کند یا یک Object باید چه Propertyهایی داشته باشد.

همین اطلاعات باعث می‌شوند ویرایشگر کد پیشنهادهای دقیق‌تری بدهد و بعضی اشتباه‌ها قبل از اجرا دیده شوند. البته TypeScript همه Bugهای برنامه را از بین نمی‌برد و هنوز ممکن است منطق برنامه اشتباه نوشته شده باشد.

برنامه نویس در حال کدنویسی
Wikimedia Commons — CC0

Type Safety در عمل چه کمکی می‌کند؟

فرض کنید اطلاعات یک کاربر شامل نام، سن و ایمیل است. اگر بخش‌های مختلف پروژه بدون قرارداد مشخصی از این داده استفاده کنند، ممکن است یک قسمت انتظار عدد داشته باشد و بخش دیگری متن ارسال کند.

در TypeScript می‌توان ساختار این اطلاعات را مشخص کرد. بعد از آن اگر جایی داده‌ای ناسازگار ارسال شود، سیستم Type درباره آن هشدار می‌دهد.

در یک پروژه کوچک شاید این قابلیت چندان مهم به نظر نرسد، اما زمانی که داده میان چند Component و API جابه‌جا می‌شود، مشخص بودن ساختار اطلاعات می‌تواند خیلی از سردرگمی‌ها را کم کند.

چرا تیم‌های برنامه‌نویسی سراغ TypeScript می‌روند؟

TypeScript لزوماً کد را کوتاه‌تر نمی‌کند. گاهی حتی باید چند خط بیشتر برای تعریف Type بنویسید. مزیت اصلی زمانی دیده می‌شود که پروژه رشد می‌کند و نگهداری آن سخت‌تر می‌شود.

پیدا کردن زودتر خطا

بخشی از اشتباه‌هایی که در JavaScript هنگام اجرا دیده می‌شوند، در TypeScript همان زمان توسعه قابل تشخیص‌اند.

خوانایی بهتر

Type ورودی و خروجی توابع کمک می‌کند سریع‌تر بفهمیم هر قسمت از برنامه چه انتظاری از داده‌ها دارد.

Refactor مطمئن‌تر

وقتی ساختار یک داده تغییر می‌کند، راحت‌تر می‌توان قسمت‌هایی را پیدا کرد که هنوز به شکل قبلی وابسته‌اند.

مناسب کار تیمی

Typeها مثل یک قرارداد عمل می‌کنند و فهمیدن ارتباط میان بخش‌های مختلف پروژه را ساده‌تر می‌کنند.

TypeScript برای چه پروژه‌هایی بیشتر ارزش دارد؟

استفاده از TypeScript برای همه پروژه‌ها ضروری نیست. اگر یک اسکریپت کوتاه یا نمونه آزمایشی دارید، JavaScript ممکن است کاملاً کافی باشد. مزیت TypeScript بیشتر زمانی دیده می‌شود که پروژه رشد کند.

React و Next.js

برای مشخص کردن Props، State و ساختار داده‌های API بسیار کاربردی است.

پروژه‌های تیمی

وقتی چند توسعه‌دهنده روی یک کد کار می‌کنند، مشخص بودن Typeها ارتباط بین بخش‌ها را واضح‌تر می‌کند.

پنل و داشبورد

در پروژه‌هایی که فرم، جدول و داده زیادی دارند، TypeScript کمک بیشتری به نظم پروژه می‌کند.

پروژه‌های بلندمدت

هرچه عمر پروژه بیشتر باشد، خوانایی و امکان تغییر امن‌تر کد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مزایای TypeScript

  • تشخیص بخشی از خطاها قبل از اجرای برنامه
  • پیشنهادهای دقیق‌تر در Code Editor
  • خوانایی بهتر ساختار داده‌ها
  • Refactor ساده‌تر در پروژه‌های بزرگ
  • هماهنگی بهتر در کار تیمی

محدودیت‌های TypeScript

  • نیاز به یادگیری مفاهیم جدید TypeScript
  • پیچیده شدن بعضی Typeهای پیشرفته
  • ممکن است برای پروژه خیلی کوچک ضرورتی نداشته باشد
  • خطاهای منطقی برنامه را به‌طور کامل حذف نمی‌کند

آیا قبل از TypeScript باید JavaScript یاد بگیریم؟

اگر تازه وارد برنامه‌نویسی وب شده‌اید، بهتر است ابتدا JavaScript را جدی بگیرید. TypeScript مفاهیم JavaScript را جایگزین نمی‌کند. همچنان باید Function، Object، Array، Module، Async Code و سایر مباحث اصلی را بشناسید.

رفتن خیلی زود سراغ TypeScript ممکن است باعث شود هم‌زمان با منطق JavaScript و خطاهای Type درگیر شوید و تشخیص مشکل برایتان سخت‌تر شود.

وقتی چند پروژه کوچک JavaScript را بدون دنبال کردن خط‌به‌خط آموزش ساختید، معمولاً زمان خوبی برای شروع TypeScript است.

مطالعه مقاله JavaScript چیست
مسیر پیشنهادی یادگیری

TypeScript را مرحله‌به‌مرحله یاد بگیرید

مرحله ۱

JavaScript را خوب یاد بگیرید

روی Function، Array، Object، Module و مفاهیم اصلی زبان تمرکز کنید.

مرحله ۲

Typeهای پایه

String، Number، Boolean، Array و نوع ورودی و خروجی Functionها را تمرین کنید.

مرحله ۳

Interface و Type Alias

ساختار Objectها و داده‌های پروژه را دقیق‌تر تعریف کنید.

مرحله ۴

Union، Narrowing و Generic

بعد از پایه‌ها سراغ قابلیت‌های انعطاف‌پذیرتر TypeScript بروید.

مرحله ۵

پروژه واقعی

TypeScript را برای Props، فرم‌ها و داده‌های API در React یا Next.js استفاده کنید.

TypeScript را با پروژه یاد بگیرید، نه با حفظ کردن Typeها

حفظ کردن فهرستی از Typeها کمکی نمی‌کند اگر ندانید چه زمانی باید از آن‌ها استفاده کنید. TypeScript زمانی قابل فهم‌تر می‌شود که داخل یک پروژه واقعی به آن نیاز پیدا کنید.

مثلاً برای Product یک Type تعریف کنید، پاسخ API را براساس آن دریافت کنید و همان ساختار را برای Props کارت محصول استفاده کنید.

لازم نیست از همان ابتدا Typeهای بسیار پیچیده بسازید. هدف TypeScript این است که پروژه واضح‌تر شود، نه اینکه خواندن کد سخت‌تر شود.

تمرین برنامه نویسی و توسعه پروژه
Wikimedia Commons — CC0

اشتباه‌های رایج هنگام شروع TypeScript

استفاده زیاد از any

اگر همه‌جا از any استفاده کنید، بخش زیادی از مزیت TypeScript از بین می‌رود.

Typeهای بیش از حد پیچیده

تعریف Type نباید از خود منطق برنامه پیچیده‌تر شود.

JavaScript ضعیف

TypeScript ضعف در مفاهیم اصلی JavaScript را جبران نمی‌کند.

حفظ کردن Syntax

TypeScript زمانی یاد گرفته می‌شود که در پروژه از آن استفاده کنید.

سوالات متداول درباره TypeScript

TypeScript چیست؟

زبانی بر پایه JavaScript است که یک سیستم Type برای بررسی بهتر ساختار داده‌ها اضافه می‌کند.

آیا TypeScript جای JavaScript را می‌گیرد؟

خیر. TypeScript روی JavaScript ساخته شده و در نهایت به JavaScript تبدیل می‌شود.

TypeScript جلوی همه Bugها را می‌گیرد؟

خیر. بیشتر در پیدا کردن ناسازگاری Typeها کمک می‌کند و خطاهای منطقی همچنان ممکن هستند.

برای پروژه کوچک هم لازم است؟

نه همیشه. ارزش TypeScript معمولاً در پروژه‌های متوسط، بزرگ و قابل توسعه بیشتر دیده می‌شود.

چه زمانی TypeScript را شروع کنیم؟

بعد از اینکه با JavaScript راحت شدید و چند پروژه کوچک را خودتان پیاده‌سازی کردید.

مسیر فرانت‌اند

TypeScript را در ادامه مسیر JavaScript یاد بگیرید

اگر هدفتان ورود جدی‌تر به فرانت‌اند است، بهتر است مسیر را مرحله‌ای جلو ببرید: HTML و CSS، سپس JavaScript و بعد ابزارهایی مثل TypeScript، React و Next.js.

در وارناپاد می‌توانید مسیرهای آموزشی فرانت‌اند را بررسی کنید و ببینید هر مرحله چه پیش‌نیاز و چه سرفصل‌هایی دارد.

جمع‌بندی؛ TypeScript را چه زمانی وارد مسیر کنیم؟

اگر هنوز درگیر یادگیری پایه‌های JavaScript هستید، نیازی نیست برای TypeScript عجله کنید. ابتدا باید بتوانید با خود JavaScript مسئله حل کنید و پروژه‌های کوچک بسازید.

اما وقتی وارد React، Next.js، پروژه‌های بزرگ‌تر یا کار تیمی می‌شوید، TypeScript می‌تواند کمک کند داده‌ها واضح‌تر تعریف شوند و بخشی از اشتباه‌ها قبل از اجرا مشخص شوند.

بهتر است TypeScript را به‌عنوان جایگزین JavaScript نبینید. این ابزار روی همان دانش JavaScript قرار می‌گیرد و کمک می‌کند مدیریت پروژه‌های جدی‌تر قابل پیش‌بینی‌تر و منظم‌تر شود.