چرا سرور دو IP متفاوت دارد؟

اگر تا به حال تنظیمات یک سرور را بررسی کرده باشید، ممکن است با دو IP متفاوت روبه‌رو شده باشید؛ یکی برای ارتباط با اینترنت و کاربران و دیگری برای ارتباطات داخلی شبکه. این دو معمولاً با نام IP عمومی یا Public IP و IP خصوصی یا Private IP شناخته می‌شوند.

داشتن دو IP به این معنی نیست که سرور حتماً دو اتصال اینترنت جداگانه دارد. در بسیاری از معماری‌ها، هر IP نقش متفاوتی دارد و همین جداسازی کمک می‌کند ارتباطات سرور امن‌تر، منظم‌تر و قابل‌کنترل‌تر باشند.

IP عمومی چیست؟

Public IP آدرسی است که برای ارتباط یک سیستم یا شبکه با اینترنت استفاده می‌شود. زمانی که کاربران از خارج شبکه به یک وب‌سایت یا سرویس اینترنتی متصل می‌شوند، معمولاً ارتباط آن‌ها در نهایت به یک IP عمومی می‌رسد.

به زبان ساده، Public IP را می‌توان آدرسی دانست که بخش خارجی شبکه از طریق آن قابل دسترسی است.

• برای ارتباط با اینترنت استفاده می‌شود.
• می‌تواند مسیر دسترسی کاربران به سرویس‌های عمومی باشد.
• روی آن می‌توان قوانین فایروال و محدودیت‌های امنیتی اعمال کرد.
• معمولاً بخش قابل مشاهده از سمت اینترنت محسوب می‌شود.

IP خصوصی چیست؟

Private IP برای ارتباط درون یک شبکه خصوصی استفاده می‌شود و معمولاً مستقیماً از اینترنت عمومی قابل دسترسی نیست.

برای مثال، ممکن است یک وب‌سرور برای کاربران اینترنتی قابل دسترسی باشد، اما برای ارتباط با دیتابیس از یک IP خصوصی استفاده کند. در این حالت لازم نیست دیتابیس مستقیماً در معرض اینترنت قرار بگیرد.

یکی از محدوده‌های معروف IP خصوصی، آدرس‌هایی است که با 10 شروع می‌شوند؛ برای مثال 10.0.0.5 می‌تواند یک آدرس داخلی در شبکه باشد.

• برای ارتباط بین سیستم‌های داخل شبکه استفاده می‌شود.
• معمولاً مستقیماً از اینترنت قابل دسترسی نیست.
• برای ارتباط بین وب‌سرور، دیتابیس و سرویس‌های داخلی کاربرد دارد.
• می‌تواند به کاهش سطح دسترسی مستقیم به سرویس‌های حساس کمک کند.

تفاوت Public IP و Private IP چیست؟

تفاوت اصلی این دو نوع IP در محل و نوع استفاده آن‌هاست. Public IP برای ارتباط با شبکه‌های خارجی و اینترنت کاربرد دارد، در حالی که Private IP برای ارتباط در شبکه داخلی استفاده می‌شود.

چرا یک سرور ممکن است دو IP داشته باشد؟

یکی از دلایل اصلی استفاده از چند IP، جدا کردن ترافیک عمومی از ارتباطات داخلی است. به این ترتیب همه سرویس‌ها مجبور نیستند از همان مسیری استفاده کنند که کاربران اینترنتی به آن دسترسی دارند.

برای مثال، Public IP می‌تواند برای دریافت درخواست کاربران استفاده شود، در حالی که Private IP ارتباط میان وب‌سرور، دیتابیس، سیستم ذخیره‌سازی و سایر سرویس‌های داخلی را مدیریت می‌کند.

امنیت بیشتر با IP خصوصی

یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از شبکه خصوصی، کاهش دسترسی مستقیم به سرویس‌های حساس است. همه بخش‌های یک سرور یا زیرساخت لازم نیست از اینترنت قابل مشاهده باشند.

فرض کنید یک سایت شامل یک وب‌سرور و یک سرور دیتابیس است. کاربران باید بتوانند به وب‌سایت متصل شوند، اما معمولاً دلیلی وجود ندارد که خود دیتابیس مستقیماً از اینترنت در دسترس باشد.

در چنین معماری‌ای، وب‌سرور می‌تواند از طریق شبکه داخلی با دیتابیس ارتباط برقرار کند و دسترسی خارجی به دیتابیس محدود شود.

تفکیک وظایف در شبکه

استفاده از Public IP و Private IP باعث می‌شود نقش ارتباطات مختلف از یکدیگر جدا شود.

ارتباط کاربران و سرویس‌های خارجی می‌تواند از مسیر عمومی انجام شود، در حالی که ارتباط بین سرورها و سرویس‌های داخلی از شبکه خصوصی عبور کند.

این جداسازی به مدیر سرور اجازه می‌دهد قوانین متفاوتی برای هر نوع ترافیک در نظر بگیرد و ساختار شبکه را بهتر مدیریت کند.

مدیریت بهتر ترافیک

وقتی ترافیک خارجی و داخلی از یکدیگر تفکیک شوند، کنترل شبکه ساده‌تر می‌شود. مدیر سیستم می‌تواند مشخص کند کدام ارتباط مربوط به کاربران اینترنتی است و کدام ترافیک فقط میان سرورها جریان دارد.

این موضوع در زیرساخت‌هایی که چند سرور، دیتابیس یا سرویس مختلف دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

فایروال چه نقشی دارد؟

فایروال مشخص می‌کند چه نوع ارتباطی اجازه ورود یا خروج از سیستم را داشته باشد. زمانی که یک سرور Public IP دارد، معمولاً فقط پورت‌ها و سرویس‌هایی که واقعاً موردنیاز هستند باید از اینترنت قابل دسترسی باشند.

برای مثال، ممکن است دسترسی کاربران به وب‌سایت مجاز باشد، اما اتصال مستقیم از اینترنت به دیتابیس مسدود شود.

ترکیب شبکه خصوصی و قوانین مناسب فایروال می‌تواند کنترل بسیار بیشتری روی نحوه دسترسی به سرویس‌های مختلف ایجاد کند.

یک مثال ساده از کاربرد دو IP

تصور کنید یک فروشگاه اینترنتی روی چند سرور اجرا می‌شود. کاربران باید بتوانند وارد سایت شوند، محصولات را مشاهده کنند و سفارش ثبت کنند. بنابراین بخشی از زیرساخت باید از طریق اینترنت قابل دسترسی باشد.

اما دیتابیس مشتریان، اطلاعات سفارش‌ها و بعضی سرویس‌های داخلی نیازی ندارند مستقیماً در دسترس کاربران اینترنتی قرار بگیرند.

در این حالت، مسیر عمومی برای ارتباط کاربران استفاده می‌شود و شبکه خصوصی ارتباط میان سرورها و سرویس‌های داخلی را برقرار می‌کند.

آیا هر سروری دقیقاً دو IP دارد؟

خیر. داشتن دقیقاً دو IP یک قانون ثابت برای همه سرورها نیست. یک سرور ممکن است فقط یک IP داشته باشد یا با توجه به معماری شبکه، چندین آدرس IP مختلف داشته باشد.

تعداد IPها به نوع سرور، شرکت ارائه‌دهنده زیرساخت، معماری شبکه، سرویس‌های مورد استفاده و نیازهای امنیتی پروژه بستگی دارد.

موضوع اصلی این است که در بسیاری از زیرساخت‌ها Public IP برای ارتباط خارجی و Private IP برای ارتباط داخلی استفاده می‌شود.

آیا Private IP از اینترنت قابل دسترسی است؟

آدرس‌های Private IP به‌طور مستقیم در اینترنت عمومی مسیریابی نمی‌شوند. اگر لازم باشد از خارج شبکه به یک سرویس داخلی دسترسی پیدا کنید، معمولاً باید از روش‌هایی مانند VPN، Gateway، NAT، Proxy یا دیگر راهکارهای کنترل‌شده شبکه استفاده شود.

همین موضوع یکی از دلایلی است که شبکه خصوصی برای سرویس‌های داخلی و بخش‌هایی که نباید مستقیماً در معرض اینترنت باشند مناسب است.

پایداری و دسترسی سرویس‌های داخلی

شبکه خصوصی می‌تواند مسیر مشخصی برای ارتباط بین سرورها ایجاد کند. برای مثال، وب‌سرور می‌تواند از طریق Private IP به دیتابیس متصل شود و سرویس‌های مختلف داخل یک زیرساخت از همین شبکه با یکدیگر ارتباط داشته باشند.

این ساختار باعث می‌شود وابستگی ارتباطات داخلی به مسیر عمومی اینترنت کمتر شود و طراحی شبکه منظم‌تر باشد.

Public IP را می‌توان درِ ورودی و Private IP را مسیر داخلی دانست

برای درک ساده‌تر موضوع، یک ساختمان را تصور کنید. آدرس اصلی ساختمان چیزی است که دیگران برای پیدا کردن آن استفاده می‌کنند؛ این نقش تا حدی شبیه Public IP است.

اما داخل ساختمان اتاق‌ها و مسیرهایی وجود دارند که برای ارتباط بخش‌های داخلی استفاده می‌شوند. این بخش را می‌توان شبیه شبکه خصوصی در نظر گرفت.

کاربران بیرونی لازم نیست مستقیماً به تمام بخش‌های داخلی دسترسی داشته باشند. فقط سرویس‌هایی که برای آن‌ها در نظر گرفته شده‌اند باید در دسترس باشند.

جمع‌بندی

وجود چند IP روی یک سرور معمولاً به معماری شبکه و نقش‌های مختلف ارتباطی مربوط می‌شود. Public IP برای دسترسی از شبکه‌های خارجی و اینترنت کاربرد دارد، در حالی که Private IP برای ارتباط بین سیستم‌ها و سرویس‌های داخل شبکه استفاده می‌شود.

جدا کردن این دو مسیر می‌تواند به مدیریت بهتر ترافیک، کنترل دسترسی، افزایش امنیت و سازمان‌دهی بهتر زیرساخت کمک کند.

پس اگر روی یک سرور دو IP متفاوت مشاهده کردید، احتمالاً هرکدام برای هدف مشخصی تعریف شده‌اند: یکی مسیر ارتباط با بیرون و دیگری مسیر ارتباط امن‌تر و داخلی بین سرویس‌ها.